در مورد ابعاد اعجاز قرآن دانشمندان اسلامی از دیرباز نظریات مختلفی ابراز کرده اند که تفصیل این نظریات در کتابهای تفسیر و علوم قرآنی( به ویژه کتابهایی که درباره اعجاز قرآن نوشته شده است) به چشم می خورد. برای مثال قطب الدین راوندی از دانشمندان شیعه ۷ وجه از وجوه اعجاز قرآن را در کتاب خود ذکر کرده است۱ و سیوطی از دانشمندان اهل سنت در متاب اتقان به وجوه فراوانی از وجوه اعجاز قرآن اشاره نموده است.۲ در مورد برخی از وجوه اعجاز قرآن میان دانشمندان اسلامی اتفاق نظر وجود ندارد٬ اما آنچه به طور مستقیم از آیات قرآن به دست می آید و دانشمندان اسلامی بر آن اتفاق نظر دارد٬ اعجاز قرآن از جهات پنجگانه زیر است که قرآن در مورد آنها مخالفان خود را دعوت به تحدی کرده و یا ناتوانی آنها را به رخ کشیده است:

۱.اعجاز قرآن از نظر فصاحت و بلاغت

۲.اعجاز از نظر علم و هدایتگری

۳. اعجاز از نظر شخص آورنده آن

۴. اعجاز از نظر وجود اخبار غیبی در آن

۵. اعجاز از نظر عدم اختلاف در آن   

در مورد هر یک از این وجوه توضیح کوتاهی خواهم داد.


۱. الخرائج و الجرائح٬ ج۳ ٬ ص ۹۸۲

۲. الاتقان٬ج۴ ٬ ص۷ تا ۲۰