نخستین مطلبی که در بررسی نهضت انبیا قابل توجه است٬ همان دعوت آنان به خدا پرستی و مبارزه با شرک و بت پرستی است. مطالعه سرگذشت انبای الهی در قرآن نشان می دهد که سیره پیامبران در این زمینه سیره واحدی بوده است و همه آنان به عنوان نخستین شعار بر توحید و یگانه پرستی تاکید داشته اند. همان گونه که در مقدمه این بحث اشاره گردید٬ بعثت انبیا در زمانی به وقوع می پیوست که افراد جامعه از ایمان و اعتقادات فطری خود خارج شده و به شرک و بت پرستی دچار شده بودند. از این رو خدای متعال با بر انگیختن حضرت نوح٬ عصر جدیدی را در زندگی بشر آغاز نمود. در این مورد در سورا اعراف آمد است: « به تحقیق که نوح را به سوی قومش فرستادیم و او گفت: ای قوم من شما باید خدا را بپرستید که برای شما جز او خدایی نیست. من بر شما از عذاب روزی بزرگ بیمناکم.»^۱ نظیر همین سخن در سوره اعراف و هود از زبان پیامبران دیگر از جمله هود٬ صالح٬ شعیب وارد شده که خود بیانگر هماهنگی دعوت انبیا به سوی توحید و خداپرستی است. سرگذشت حضرت ابراهیم نیز چیزی جز مبارزه مستمر آن حضرت را با شرک و بت پرستی نشان نمی دهد و بالاخره در مورد رسول گرامی اسلام٬ قرآن کریم به عنوان هدف بعثت آن حضرا می فرماید:« ای پیامبر تو را فرستادیم که گواه بر امت٬ بشارت دهنده به آنان ئ نیز اخطار کننده باشی٬ مردم را به سوی خدا فراخوانی و در بینشان چراغ فروزانی باشی»^۲ و چنان که می دانیم رسول خدا (ص) ماموریت خود را با این شعار آغاز نمود که : « قولوا لا اله الا الله تفلحوا» یعنی٬ بگویید خدایی جز الله وجود ندارد تا رستگار شوید. قرآن کریم در سوره انبیا برای تاکید بر ماموریت واحد پیامبران در دعوت به خدا پرستی می فرماید: « قبل از تو (نیز) هیچ پیامبری نفرستادیم مگر آنکه به سوی او وحی کردیم که ( به مردم ابلاغ کند که) خدایی جز من وجود ندارد٬ پس همگان مرا عبادت کنید.» ^۳ در مباحث مربوط به توحید نیز اشاره شد که از نظر قرآن٬ آفتی بدتر از شرک در اعتقادات بشر وجود ندارد و قرآن در برابر هیچ گناهی همانند شرک موضعگیری نکرده است. از این رو طبیعی است که پیامبران در بعثت خود قبل از هر چیز نسبت به تصحیح اصول اعتقادی مردم قیام نموده و در طول آن اهداف دیگری را دنبال کرده اند. آیات قرآن همچنین نشان می دهد که پیامبران الهی در مسیر گسترش روحیه خداپرستی بین مردم و مبارزه با شرک و چندگانگی٬ هرگز سستی و سازش نکردند و چه بسا جان خود را در این هدف تقدیم خداوند نمودند.

۱. آیه ۵۹

۲. سوره احزاب٬ آیات ۴۵و ۴۶

۳.آیه ۲۵